Türkiye’de yetişen ağaç türleri

07 Kasım 2017 Yazan  
Kategori BİTKİLER VE SAĞLIK, HABER GÜNCEL

Ülkemizde yetişen ağaç türleri hakkında bilgiler

AHLAT :
Bazı yörelerde yaban armudu olarak ta bilinir.Meyveleri yeşil renktedir ve yenir. Dallarına armut filizleri aşılandığında sulu, dayanıklı, nefis kokulu armut verir. Pazarlarda “aşılı ahlat armudu” olarak satılır. Özellikle tarla kenarlarında gölgelik ağaç olarak bulunur. Yaprakları dar, yeşil ve tüylüdür. Nisan ayı sonuna doğru çiçek açar. Meyvelerinin olgunlaşması Eylül ayını bulur.
Boy 8-10 metreye kadar uzayabilir. Özellikleri Özellikle Orta Anadolu ve Trakya olmak üzere yurdumuzun tüm bölgelerinde görülür. Kurak, karasal iklimi sever. Yapraklarının iki yüzü de gri-beyaz yumuşak tüylerle kaplıdır, ilkbaharda çiçeklenir, kışın yapraklarını döker.
Ahlat Anadolu’nun her tarafında kendiliğinden yetişebilen, uzun yıllar yaşayabilen, kuraklığa dayanıklı bir ağaçtır. Armuttan ufak, çördükten irice, meyvesi buruk tattadır. Olgunlaşmış halde yenir. Ahlat ekşisinin iştah açıcı özelliği vardır. İshale iyi gelir. Çiçeklenmiş ağacının nefis görüntüsü vardır. Arıların bal yapmak için en çok uğradığı ağaçlardan biridir.

ALIÇ :
Boy 10 metreye kadar uzayabilir. Pembe-beyaz renkte çiçekler açan, dikenli bir ağaç olan alıç ağacı daha çok yabani olarak yetişir. Muşmulaya benzeyen meyveleri kırmızı ya da koyu sarı renklerde, mayhoş tattaki alıç meyvesi ekşi muşmula olarak da bilinir. Çeşitli flavonlar, sıtasterin, adenozin, adenin ve guanin gibi maddeler ve C vitamini başta olmak üzere çeşitli vitaminler içerir.

Alıç’ın faydaları:
Önemli bir kalp ve damar sağlığı destekleyicisi olan alıç kalp damarlarını genişleterek kanın daha rahat pompalanmasını ve dolaşmasını sağlayarak kalbin yükünü hafifletir. Kalbi kuvvetlendirir ve damar sertliğine karşı koruyucudur. Kalp krizi riskini azaltır. Kalp atışlarını düzenleyerek aritmiye (düzensiz kalp atışı) karşı da koruyucu ve tedavi edici etki gösterir. Sinirler üzerinde yatıştırıcı etkisi ile sinir bozukluğunu ve sinirsel çarpıntıları giderir. Beyne kan akışını arttırır. Uykusuzluğa iyi gelir. Yüksek tansiyonu düşürür. Mideyi kuvvetlendirir. Spazm çözücü ve idrar söktürücüdür.

Alıç çiçeğinden yapılan alıç çayı ile alıç meyvesi kalp krizi riskini azaltır ve kalp krizi sonrası iyileşmeyi kolaylaştırır. Lapa haline getirilip şişliklerin üzerine konursa faydası görülür. Suyu şerbet yapılıp içilirse baş ağrısını keser. Vücutta alışkanlık yapmadığı ve birikerek vücuda zararlı olabilecek maddeler içermediği için Alıç, uzun süreli olarak kullanılabilir. Etkilerini göstermesi için belli bir süre kullanmak gerekmektedir.

AT KESTANESİ:
Boy 25 metreye kadar uzayabilir. Özellikleri Balkan yarımadasının güneyine özgü bir ağaçtır. Ülkemizde özellikle kentlerde, yol kenarlarında vardır. Sıcak ve güneşli iklimlerde yetişir; ışığı sever. Gövdesi kırmızımsı kahverengi renklidir ve üzerinde çatlaklar vardır. Kestaneye benzeyen meyveleri yenmez.
At kestanesinin faydaları:
Vücuttaki deri çatlaklarına ve varislere aynı şekilde muntazam olarak kullanıldığı zaman şikayetler ortadan kalkacaktır. At kestanesinden losyon hazırlamak için ise 4-5 tane atkestanesini rendeleyin. 2 tane atkestanesi yaprağı ile birlikte 2 su bardağı suyun içinde bir taşım kaynatın. 15-20 dakika demlendirin, soğuduktan sonra süzün. Hazırlanan losyon, ödem yapmış ayak ve bacaklarda, ağrıyac eklemlerde rahatlıkla kullanılabilir.
At Kestanesi Kırışıklıkların Düşmanı. Atkestanesi cilt sağlığına yönelik kullanımıyla bilinmektedir. Kırışıklık giderici kremlerde yeralmaktadır. Atkestanesi bitkisiyle üretilen yağ ve kremler çeşitli cilt proplemlerinde kullanılmaktadır.

ARDIÇ:
Kışın yapraklarını dökmeyen daimi yeşil ağaçlardan. Yaprakları küçük pulsu veya iğne şeklinde olup 1-2 cm uzunluğundadır. Bir evcikli veya iki evcikli bitkilerdir. Ardıç yemişi diye anılan kozalakları dişi ağaçlar üzerinde bulunur. Ardıç türleri kozalaklarının büyüklüğüne, rengine ve özellikle her kozalağın içinde bulunan tohumlarının sayısına göre birbirinden ayırt edilir.
Çeşitleri ve kullanıldığı yerler: Sıcak iklimlerde ve korunmuş alanlarda ağaç gibi büyümesine karşılık, soğuk bölgelerde çalı manzarasındadırlar. Genel olarak odunu yumuşak ve dayanıklıdır. Kurşun kalem yapılır. Kerestesi de demiryolu traversi olarak kullanılır.
Boy 4-8 metreye kadar uzayabilir. Doğal yaşam alanı bozkırlar ve makiliklerdir. Hemen hemen tüm bölgelerimizin yüksek kesimlerinde geniş yayılış gösterir. Gövdesinin kırmızımsı rengi, en belirgin özelliğidir. Anavatanı Akdeniz Bölgesi’dir.

Badem
Boy 8 metreye kadar uzayabilir. Özellikleri Badem, Asya’nın güneybatısına özgü bir ağaç türüdür. Ülkemizin hemen hemen her yerinde yetişir. Mart ve Nisan ayında açan pembe ya da beyaz çiçekleri, ilkbaharın habercisidir. Acı ve tatlı meyve veren iki çeşidi vardır. Tatlı bademin tohumları çerez olarak tüketilir.

Ceviz
Boy 30 metreye kadar uzayabilir. Özellikleri Avrupa’dan Himalayalara kadar uzanan bölgeye özgü, kışın yapraklarını döken bir ağaç türüdür. Kerestesi değerli kabul edildiği için ormanları aşırı kesime uğramıştır. Daha çok parklarda ve bahçelerde vardır. Gövde kabuğu düz ve gri renklidir.

Çam ( Kırmızı çam )
Boy 5-15 metre kadardır. Özellikleri Gövdesinin üst bölümleri sarı renklidir, iğne yapraklarının kısa oluşu ve mavimsi yeşil rengiyle de öteki çam türlerinden ayırdedilebilir. 600 yıl kadar yaşayabilir. Avrupa’dan Sibirya’ya kadar uzanan bölgede görülür. Türkiye’deyse Karadeniz Bölgesi’ne özgüdür.

Karaçam diye tabir edilen başka bir çeşidi daha vardır. Boy 20-30 metreye kadar uzayabilir. Özellikleri Kıyı bölgelerimizin dağlık kesimlerinde ormanlar oluşturur. Gövdesinin ve dallarının kalınlığıyla; koyu gri ve derin çatlaklı kabuğuyla öteki çam türlerinden kolayca ayırdedilir. İğne yaprakları koyu yeşil renktedir. Avusturya, Korsika ve Anadolu’da doğal olarak yetişir.

Çınar Yapraklı Akçaağaç
Boy 25 metreye kadar uzayabilir. Özellikleri Akçaağacın yapraklarının biçimi türden türe farklılık gösterir. Çınar yapraklı akçaağaç, ülkemizde en çok görülen akçaağaç türlerinden biridir. Karasal iklime dayanıklıdır. Gövdesi gri renklidir ve üzerinde uzunlamasına çatlaklar vardır.

Çınar
Boy 35 metreye kadar uzayabilir. Özellikleri Yapraklarının biçimi eli andırır. Meyveleri 2-2,5 cm çapında, küre biçimindedir ve dikensi tüylerle kaplıdır. Ülkemizde doğal olarak görülen türü doğu çınarıdır. Ormanlık bölgelerde, akarsu yataklarında rastlanır. Kentlerimizde görülen akçaağaç yapraklı çınar ve bat çınarının anavatanı Avrupa ve Kuzey Amerika’dır

Dişbudak
Boy 40 metreye kadar uzayabilir. Özellikleri Avrupa ve Batı Asya’ya özgü bir ağaç türüdür. Ilıman bölgelerde görülür. Kent iklimine, hava kirliliğine ve deniz suyuna dayanıklıdır. Gençken gövde kabuğu düzdür; yaşlandıkça gövdesinde çatlaklar oluşmaya başlar. 200-300 yıl yaşayabilir

Ginko
Boy 40 metreye kadar uzayabilir. Özellikleri Günümüze kadar gelebilmiş en eski ağaçtır. 200 milyon yıl önceye ait fosilleri bulunmuştur. Güneşi ve nemli toprağı sever. Yavaş büyür; 20 yaşına gelene kadar meyve ya da çiçek vermez. Anavatanı Çin’de kutsal olarak kabul edilir.

Göknar
Boy 35 metreye kadar uzayabilir. Özellikleri iğne yapraklıdır. 2-3 cm uzunluğundaki iğne yapraklarının alt yüzünde beyaz çizgiler vardır. Gövdesinin alt bölümündeki dallan yanlara doğru, tepelerde yukarı doğru yönlenmiştir. Uludağ göknarı adı verilen göknar türü, Dünya üzerinde yalnızca ülkemizde, Batı Karadeniz’de görülür.

Gürgen Ağacı
Trakya, Ege, Marmara Bölgesi, Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgesi’nde yayılış gösterir. Genellikle kuzey ve güney kıyı bölgelerimizin karışık ormanlarında bulunur. Ülkemizde 7.170 hektar koru, 1.031 hektar baltalık gürgen ormanı bulunmaktadır. Boy 20 metreye kadar uzayabilir. Özellikleri Ülkemizin iç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu dışındaki bölgelerinde karışık ormanlarda görülür. Gövdesi grimsi renkte ve girintili çıkıntılıdır. Tırtıklı ve üzeri minik tüylerle kaplı yapraklan en belirgin özelliklerinden biridir. Sert kerestesi nedeniyle mobilyacılıkta kullanılır. Girintili grimsi kabuklu gövdelere sahip ağaç ya da ağaçcıklardır. Yumurta biçimindeki yapraklarının kenarları dişlidir. Yaklaşık 1 cm uzunluğunda, sivri uçlu ve sert kabuklu meyveleri, yaprağı andıran üç toplu bir meyve örtüsüyle kaplıdır.

Huş
Boy 10-20 metreye kadar uzayabilir. Özellikleri En belirgin özelliği gövdesinin beyaz renkte olmasıdır. Ağaç yaşlandıkça gövdesinde derin çatlaklar oluşur ve dalları sarkık bir görünüm alır. Kışın yapraklarını döker. Anadolu’nun kuzeydoğusundaki yüksek kesimlere özgü olsa da, park ve bahçelerde de vardır.

Ihlamur
Boy 20-30 metreye kadar uzayabilir. Özellikleri Ihlamur genellikle yol ve gölge ağacı olarak kullanılır. Kışın yapraklarını döker. Yapraklarının kalp biçiminde oluşuyla diğer ağaçlardan kolayca ayırt edilir. Çiçekleri kurutularak çay olarak içilir. Ülkemizde üç farklı türü yetişir.

İğde
Boy 7-8 metreye kadar uzayabilir. Özellikleri Asya’nın ılıman kesimlerine özgü bir ağaçtır. Güneşi sever, sıcak ve kuru ortamlarda yaşar. Dallarının sarkıklığı ve gümüşi renkteki yaprakları sayesinde kolayca tanınır. Meyveleri turuncu renklidir, biçimleri zeytine benzer ve yenilebilir.

Kayın Ağacı
Daha çok kuzey bölgelerimizde doğal yayılış göstermekle birlikte kayın ağacı güneydeki Amanoslar’da da yayılış gösterir. Saf yada göknar, ladin, çam ve meşelerle karışık geniş ormanlar kurar. Ülkemizde 713.842 Ha. koru ve 1.555 Ha. baltalık kayın ormanı bulunmaktadır. 40 m. boya ulaşabilen kayınların düzgün ve silindirik gövdeleri vardır. 6-9 cm uzunluktaki dalgalı kenarlı elips şeklindeki yapraklarının sonbahardaki kırmızı rengi çok etkileyicidir. Yağlı meyveleri doğada yaban hayvanları için önemli bir besin kaynağıdır.

Kavak Ağacı
Türkiye’nin hemen her bölgesinde yayılış gösterir. Türüne göre, form, büyüklük ve yaprak şekli bakımından farklılıklar gösterir. Yaygın bir şekilde yetiştirilen servi kavağı, neredeyse gövdeye paralel uzanan dallarıyla sütunsu bir görünüme sahiptir. Türkiye’de bulunan doğal türleri genellikle geniş tepelidir. Yaprakları düz ya da dişli, üçgen, oval ya da kalp biçimlidir.

Bir başka türüde Titrek Kavak olarak adlandırılmıştır.
Boy 15 metreye kadar uzayabilir. Özellikleri Türkiye’de doğal olarak yayılış gösteren dört kavak türünden biridir. Genellikle küçük topluluklar halinde görülür. Yaprakları parlak, yeşil renklidir. Gövdesi ince, çatlaksız ve beyazımsı gri renktedir. En ilginç özelliği, küçük bir rüzgârda bile yapraklarının hışırdamasıdır.

Kayın
Boy 40 metreye kadar uzayabilir. Özellikleri Daha çok kuzey bölgelerimizde görülür. Gövdesi düz ve silindirik biçimlidir. Meyvesi, doğada bazı hayvan türleri için önemli bir besin kaynağıdır. Ülkemizde, doğu kayını ve batı kayını olmak üzere iki türü vardır.

Ladin
Boy 35 metreye kadar uzayabilir. Özellikleri iğne yapraklıdır. Uzaktan bakıldığında göknara benzese de, sarkık kozalaklarıyla ondan kolayca ayırdedilir. Yaprakları kısa, sivri uçludur ve enine kesitleri dört köşelidir. Doğu Karadeniz Bölgesi’nde doğal olarak yetişir.

Mazı
Boy 12 metreye kadar uzayabilir. Özellikleri Açık yeşil renkte, kozalaklı bir ağaç türüdür. Dallarının yukarı doğru oluşu ve ilginç görünümlü meyveleriyle kolayca tanınır. Dış görünüşü piramidi andırsa da, özellikle park ve bahçeleri süslemede kullanılan farklı biçimleri vardır. Anavatanı Kore ve Mançurya’dır.

Meşe
Boy 30-35 metreye kadar uzayabilir. Özellikleri Farklı türleri ülkemizin hemen hemen tüm bölgelerinde görülür. Ilıman iklimi ve güneşi sever. Rüzgâra dayanıklıdır. Palamut adı verilen meyveleriyle ünlüdür. Kabuğu grimsi renkte ve çatlaktır. Kışın yapraklarını döker. Eski bir inanışa göre, ilk yaratılmış ağaç meşedir.

Sedir Ağacı
Batı, Orta ve Doğu Toroslarda doğal olarak bulunur, kuzeyde Erbaa ve Niksar yörelerinde küçük ve izole bir yayılış gösterir. Dört sedir türünden biri olan Toros sedirinin dünya üzerindeki en geniş doğal ormanları Türkiye’dedir. Ülkemizde 109.440 hektar Sedir ormanı bulunmaktadır. 40 m’ye kadar boylanabilir.Gençlikte piramide benzer bir forma sahip olan ağacın tepesi zamanla bozulur ve yayvanlaşır. İğne yaprakları kısa, sivri, batıcı ve kısa sürgün denilen tutam üzerinde birçoğu biraradadır.
Fıçı ya da yumurta biçimindeki kozalakları olgunlaşınca pulları göknarlarda olduğu gibi dağılır ve eksenleri sürgün üzerinde kalır

Selvi Ağacı
Dünya üzerindeki nadir doğal ormanlarının bir bölümü de ülkemizin güneyindedir. Fıstık çamı ile birlikte Akdeniz’in doğal peyzajını karakterize eder.
Türkülere konu olmuş inceliği, uzun boyu (30-35 m) ve koyu yeşil yaprak dokusu ile uzaklardan dikkati çeker. Ülkemizde 599 hektar saf servi ormanı bulunmaktadır. Küçük bir futbol topuna benzeyen kozalakları ve birbiri örtecek şekilde üst üste yerleşmiş pul yaprakları ile diğer iğne yapraklılardan farklıdır. Türkiye’de doğal olarak yetişen alt türü Dallı servidir.

Sedir
Boy 40 metreye kadar uzayabilir. Özellikleri Dört değişik sedir türünden biri olan Toros sedirinin dünya üzerindeki en geniş ormanları Türkiye’dedir. Herdem yeşil, iğne yapraklı bir ağaçtır. Yaprakları koyu yeşil ya da mavimsi yeşil, sivri uçlu ve kısadır. Gençken dış görünüşü piramidi andırır; yaşlı bireylerinin görünümü şemsiyeye benzer.

Salkım Sögüt
Boy 10-15 metreye kadar uzayabilir. Özellikleri Güneşli yerlerde, nemli ve sulak alanlarda yetişir. En önemli özelliği, dallarının aşağı doğru sarkık olmasıdır. Yapraklarının üst yüzü koyu yeşil, alt yüzüyse grimsi yeşil renktedir. Orta Asya kökenli bir ağaçtır. Kışın yapraklarını döker. Parklarda ve bahçelerde sık görülür.

Enter Google AdSense Code Here

Yorumlar



Yorum Yazaken SeviyeLi YorumLar Yazınız.!