Denizli ili ve tüm ilçeleri

05 Nisan 2014 Yazan  
Kategori ŞEHİRLER VE İLÇELER

Denizli ili ve ilçeleri genel bilgiler
Denizli, Türkiye’nin Ege Bölgesi’nin güneybatısında bulununan, turizm ve sanatsal açıdan gelişmiş bir ildir. Horozları ile ünlü Denizli zengin bir tarih ve kültüre sahiptir. Denizli, Hierapolis ve Laodikeia, Tripolis, gibi antik kentleri, kaplıcaları ve dünyada eşi olmayan travertenlere sahip Pamukkale ile görülmesi gereken bir turizm merkezidir.
Yüzölçümü : 11,868 (km2)
Nüfus : 963.464 Kişi  (2014 ) Yılı verilerine göre
Plaka kodu 20

COĞRAFİ KONUMU
Anadolu Yarımadası’nın güneybatı, Ege Bölgesi’nin güneydoğusunda yer almaktadır. Ege, ve Akdeniz Bölgeleri arasında bir geçit durumundadır. Denizli İli’nin her iki bölge üzerinde de toprakları vardır. Denizli ili 28o38′ – 30o05′ doğu meridyenleri (doğu uç noktası; Çivril ilçesi Gümüşsu – Gökgöl Koyu Dinar sınırında Efekli Tepe, batı uç Aydın, Manisa; güneyde Muğla; kuzeydoğuda Uşak illeri ile komşudur. Yüzölçümü 11.868km², denizden yükseltisi ise 428m’dir.

BİTKİ ÖRTÜSÜ
Denizli ilinde yüksek alanlar ormanlarla kaplıdır Bu ormanlar Orman Bakanlığı’na bağlı Denizli Orman Başmüdürlüğü’ne bağlı İşletme Müdürlükleri ve Bölge Şeflikleri tarafından işletilirler. Ormanlar kereste yapmaya elverişlidirler. İlimizde, genelde her çeşit bitki yetişir. Denizli, Ege bölgesinde önemli bir tarım merkezidir. Bazı tarım ürünlerinin yetiştirilmesi ve pazarlanması konularında genel değerlendirme yapılırsa; tütün, pamuk, üzüm tahıl ve pancar ön sıralarda yer alır

ORMANLARI
İlimiz toplam arazisinin % 44′ünü orman alanları teşkil etmektedir. Denizli Orman bölge Müdürlüğü’nün 1995 Yılı verilerine göre ormanların genel durumu aşağıda belirtildiği şekildedir. Bu ormanların asli ağaç türlerine yoğunluk sırasına göre kızılcam, karaçam, meşe, ardıç, sedir, kestane ve çınar oluşturur. İlimizde çoğunlukla Çal ilçesinde olmak üzere Acıpayam ve Tavas ilçelerinde yak¬ışık 2428 hektar özel orman bulunmaktadır. Çayır ve mera arazisi ilimizin toplam arazisinin % 6.4:ünü teşkil etmektedir. İlimiz 976.466 hektar çayır ve mera arazisi bulunmaktadır. İlimiz dahilinde sulak alan niteliğinde üç yer bulunmaktadır. Uluslararası kriterlere Amsar Sözleşmesine göre bunlardan Işıklı gölü “A Sınıfı, Acıgöl ise B Sınıfı sulak alan kapsamına girer. Buldan Yayla (Süleymaniye Gölü), Mahalli Çevre Kurulunca Su Kirliliğini Kontrolü Yönetmeliği’ne göre koruma altına alınmıştır.

İKLİMİ
İl Ege Bölgesi’nde olmasına rağmen, Ege Bölgesi’nin iklimi tamamen görülmez. Kıyı kesimlerinden iç bölgelere geçit yerinde olduğundan az da olsa iç bölgelerin iklimi hissedilir. Ege Bölgesi ikliminden sıcaklık olarak biraz düşük farklılıklar görülebilir. Denizli’de dağlar genel olarak denize doğru dik olduğundan, denizden gelen rüzgarlara açık bulunmaktadır. Kışlar ılık ve yağışlı geçmektedir. İlde yıllık sıcaklık ortalaması 15,8 oC’dir.

DAĞLAR
Honaz dağı Yükseltisi 2571m’dir.Denizli’nin 17km güneydoğusundadır.Yamaçları dik meyillidir. Kuzey yamaçları ormanlarla kaplı, güney yamaçları daha eğilimlidir. Denizli – Muğla ve Antalya karayolu, dağın güneybatı eteklerinden geçmektedir. Honaz Dağı koruma altına alınarak Milli Park yapılmıştır. Yaz ve kış aylarında dağın tepelerinde kar bulunur ve Denizli ilinin su deposunu oluşturur. Karcı dağı Denizli’nin güneyinde, Babadağ’ın devamı seklinde uzanır. En yüksek yeri Gökbel tepesi 2308m’dir.Karcı Dağı ile Honaz Dağı arasında Akdeniz ve Ege Bölgelerini birbirine bağlayan Kazıklıbeli Geçidi (1250m) bulunur. Ayrıca Karcı Dağı’nın Çamlık üzerinden eski Tavas Yolu olarak bilinen bir geçit bölgesi daha vardır. Dağ üzerinde sürekli kar bulunur. Bozdağ 2421m. yüksekliğindedir. Acıpayam – Gireniz vadisi ile Tavas – Barza Ovası arasındadır. Pek fazla geçit vermediğinden bu iki yerleşim sahasının bağlantısı zayıftır. Akdağ 2449m. yüksekliğindedir. Denizli ilinin ikinci yüksek dağıdır. Denizli – Afyon siniri boyunca devam eder. Eşeler dağı 2254m. yüksekliğindedir. Acıpayam Ovası’nın doğusunu kuşatarak Denizli – Burdur siniri boyunca uzanır. Büyük çökölez dağı 1840m. yüksekliğindedir. Sarayköy Ovası’nın doğusunda Çal ilcesine kadar uzanır. Pamukkale’nin kuzeyini kuşatır. Elma dağı 1805m. yüksekliğindedir. Gireniz Çayı’nın güneyini kuşatır. Denizli – Burdur sinirini çizer ve Söğüt Dağları’nı içine alır. Sazak dağı 1143m yüksekliğindedir. Çardak, Çal, Çivril ilçeleri ile Afyon ve denizli il sinirini birbirinden ayırır. Beşparmak dağı 1307m. yüksekliğindedir. Çardak, Çal, Çivril ilçeleri ile Afyon ve Denizli il sinirini birbirinden ayırır. Maymun dağı 1733m. yüksekliğindedir. Çardak ilçesini kuzeyindedir. Burgaz (Bulkaz dağı 1990m. yuksekliğindedir. Çivril’in kuzeyinde Uşak’a doğru uzanır. Babadağ 2308m. yüksekliğindedir. Denizli’nin güneyinde batıya doğru uzanır. Menteşe Dağ sisteminin bir uzantısı olarak sıradağ seklinde AKDAĞ olarak da anılmaktadır. sandıras dağı 2294m. yüksekliğindedir. Beyağaç ile Muğla – Köyceğiz ilçesi arasında uzanır. Bozdağ ile birlikte Menteşe Sıradağları’nın devamı olarak Gölgeli Dağlar adı ile anılmaktadır. Kızılhisar dağı 2241m. yükseklikte, Serinhisar ilçesi ile Tavas arasındadır.

AKARSULAR

Büyük menderes Toplam uzunluğu 529 km2 dir. Denizli ili içindeki uzunluğu 194 km.dir. Debisi 44.32m3/sn dir. Dinar ilçesindeki “Su çıkan” dan çıkarak Dinar Ovası’na iner, burada Düden adini alan kaynama suları ile beslenerek Başpınar Ovası boyunca uzanır. Bir kısmı sazlık ve bataklık olan Gökgöl’e ulaşır. Gölün çıkısında bu suya “Homa Suyu” (Akçay) katılır. Çivril’de Işıklı Barajı’ndan çıkarak Çivril, Çal ve baklan Ovaları’nı geçerek,

 

Çal ilçesinin doğusundan kuzeye dönerek Güney ilçesi sınırlarından içeri girer. Baklan Ovası’ndan sonra suyun ilk sokulduğu derince, sarp boğaza “Seyit Boğazı” denir. Çallılar’ın “Dere alanı” dedikleri vadinin uzunluğu 20 km. dir. Burada BÜYÜK Menderes çok dar boğaza girer. BÜYÜK Sarıkaya kısığında 6-7m yüksekten sut yapar. Bekilli’nin elektrik tesisi burada kurulmuştur. BÜYÜK Menderes, Mandek Koyu yakınında Uşak’tan gelen Bağnaz Çayı’nı Sarayköy yakınlarında Denizli’den gelen Çürüksü Çayı’nı da alarak Aydın sınırına girer ve Söke ilçesine bağlı Balat Koyu Dipburnu Mevkii’nde Ege Denizi’ne dökülür. Bağnaz çayı Uzunluğu 170 km. il içi uzunluğu 13 km.dir. Murat Dağı’nın güneyinden doğar. BÜYÜK Menderes’e katılmadan biraz yukarıda 50 m. yükseklikten kuvvetli bir sut yapar. Güney’in elektriği bu su ile sağlanır. Bu çevrede küçük yan sularla bir çok değirmen döndüğünden Güneyli’ler buralara değirmen Deresi de derler. Bu boğazda Çal yönünden Menderes’e açılan Kurudere’ye Cehennem Deresi de denir. Çürük su Uzunluğu 101km, il içi uzunluğu 96km, debisi 9.26m3/sn’dir. Suyu çok kireçli olduğu için bu adi alır. Araplar çayı, Subaşı Deresi, Sazlı Dere ve Karakısık Çayı’nı alarak Hambat kırı kenarından geçer. Kaklık yönünden tekrar boğaza sokulur. Buralarda buna Emir çayı, aşağılarda Çürüksü denir. Yaz aylarında suları azalır. Kaklık güneyinde Kelkaya dibinde Karaçay’ı, sonra Honaz Çayı’nı alır. Denizli’nin 10 km. kadar Güney doğusunda Gökpınar Suyu’nu alır.Korucak Mevkii’nde suları bir kanalla alınarak Sarayköy’e doğru uzatılmıştır. Akçay Bozdağan çayı Uzunluğu 157 km., il,içi uzunluğu 70 km., debisi 17.37m3/sn.dir. Kaynağını Bozdağ ve Sandraz Dağları’ndan alır. Kızılcabölük yakınlarından çıkan Yenidere Çayı’nı da içine alarak sularını çoğaltır. Eskere Ovası ve BOZDOĞAN Ovası’nı sular. BOZDOĞAN Ovası, BÜYÜK Menderes Ovası’na açılmadan önce biraz daralır. Buralara donduran denir. Su buralarda BOZDOĞAN çayı adini alır. Üzerinde taşkından koruma, sulama ve elektrik üretimi amacıyla kurulmuş Kemer Barajı bulunur.

GÖLLER
Kartal gölü 1903 m. yükseklikte bir çöküntü GÖLÜ olan kartal Golü’nün çevresi karacam ormanları ile kaplıdır. Tabiatı koruma alanı ve yaban keçisi av koruma alanı olarak koruma altına alınmıştır Ağustos ayında yöre halkı ve Muğla ili ilçelerinden gelenler tarafından gol kenarında senlikler düzenlenmektedir. Türkiye’nin en yaslı Karacam Ormanı buradadır. Ağaçların yasları 850 ve 1300 yıl arasında değişmektedir. Işıklı gölü Çivril ilçesinin 10 km. doğusunda Çivril-Dinar yolu üzerindedir. Büyük Menderes Akarsuyu’nun ikinci Büyük kaynağı olan Akgöz Deresi’nin çıktığı yörede dereden yakalanan balık ve ıstakoz, hemen kaynak basındaki lokantada pişirilmektedir. Gol kenarında Kabe ve lokanta turu tesisler bulunmaktadır. Ana kaynaklardan biri üzerinde Işıklı Belediyesi’ne ait bir tesis vardır. Dinar yolu üzerinde Bey dilli Köyü’nde gol kıyısında kir kahvesi, Gümüşsu’da ise alabalık gol ürünleri bulunan tesisler vardır. Esen gölü

Denizli adının kökeni
Denizli şehri, ilk defa bugün şehrin 6 km. kuzeyinde, Eskihisar Köyü civarında kurulmuştur. Bu şehir M.Ö. 261 – 245 yılları arasında, Suriye Kralı II. Antiokhos tarafından kurulmuştur. II. Antiokhos kente karısı Laodike’nin adını vermiştir. Laodike’nin kenti anlamına gelen “Laodikeia” adını alan kent, M. S. 7. yüzyılda büyük bir depremle yıkılınca, kent bugünkü Kaleiçi mevkiine taşınmıştır. Türkler Denizli havalisini zaptettikten sonra, kenti “Ladik” adıyla anmışlardır. Denizli adına, tarihi kaynaklarda başka başka isimler olarak rastlamaktayız. Selçuklu kayıtları ve Denizli mahkemesi seciye sicilleri Ladik ismini vermektedir. İbni Batuta’nın seyahatnamesinde Tunguzlu denilmektedir. Mesalikullebsar’da da Tunguzlu olarak kaydedilmiştir. Timurlenk’in zafernamesini yazan, Serafettin Zemdi Tenguzlug ve Tonguzlug gibi iki isimden bahsetmektedir. Tensiz kelimesi eski Türkçe’de Deniz demektir. Tunguzlu ise bugünkü imlasıyla Denizli demektir. Netice olarak Denizli adi, Tenguzlu ve Tunguzlu kelimelerinin zamanla ağızdan agıza, Denizli kelimesi haline gelmesinden bugünkü şeklini almıştır.

TARİHÇESİ

Denizli’nin tarihi çok eskilere inmektedir İlin kuzeydoğusundaki Çivril, Beycesultan’da kalkolitik Çağa ait buluntuların ortaya çıkması yöre tarihinin MÖ5000-4000’lere kadar indiğini göstermektedir Bugünkü kent merkezinin bulunduğu yerde Milyas isimli bir yerleşim bulunuyordu MÖ1800’lerde Arzava Siyasal Birliğinin Myra bölgesinde yer alan Denizli, Hititlerin egemenli altında bulunmuştur Hititlerin 1100’lerde yıkılmasından sonra yöre Lydialıların egemenliği altına girmiş, bu duruma MÖ546’da Pers Kralı IIKyros son vermiştir Bu arada Milyas halkı Perslere karşı uzun süre direnmiştir MÖ334’te Büyük İskender Pers egemenliğine son vererek Denizli yöresini de ele geçirmiştir Büyük İskender’in ölümünden sonra (MÖ323) Lysimakhos’a bağlanan yöre, MÖ261’e kadar seleukosların yönetiminde kalmıştır Bu arada Seleukos Kralı IIAntiokhos karısı Laodike adına Denizli’nin yakınlarında Laodikeia antik kentini kurmuştur Pergamon Kralı Attalos Seleukosları yenilgiye uğratmış ve Roma’ya vasiyet yoluyla topraklarını verinceye kadar da Pergamon Krallığı yörede egemenliğini sürdürmüştür Bölge Roma ve Bizans dönemlerinde gelişerek önem kazanmıştır Malazgirt Savaşı’ndan (1071) sonra Kutalmışoğlu Süleyman Şaha bağlı beyler, yöreyi ele geçirmiş, bu durum I-II- III Haçlı Seferlerine kadar sürmüştür Bu dönemlerde yöre Haçlılar, Bizanslılar ve Selçuklular arasında sürekli el değiştirmiştir Germiyanoğulları 1368’de buraya hakim olmuşsa da 1391’de Yıldırım Beyazıt burasını Osmanlı topraklarına katmıştır Yıldırım Beyazıt’ın Ankara Savaşı’nda Timur’a yenilmesinden sonra Germiyanoğulları yeniden yöreye hakim olmuşlardır Kısa bir süre Karamanoğulları buraya hakim olmuş, ardından 1429’da kesin olarak Osmanlı topraklarına dahil olmuştur Tanzimat döneminde Aydın vilayeti, Aydın sancağına bağlı bir kaza olan Denizli 1883’te sancak olmuştur Kurtuluş Savaşı’nda Kuvay-ı Milliye’nin örgütlenmesinde etkili olmuş, bazı ilçeleri Yunan işgaline uğramıştır Cumhuriyetin ilanından sonra da il konumuna getirilmiştir

DENİZLİ’NİN KAPLICALARI
Denizli Kaplıcaları Pamukkale Termal Suları (Pamukkale) Pamukkale (Hierapolis) antik çağların en önemli kentlerinden biri olup, bu kentin kuruluşunun en önemli etkenlerinden birisi de şifalı termal sularının burada oluşundandır Bu özelliği nedeniyle o dönemde kent bir tedavi ve su şehri haline gelmiş, banyo ve hamamların yanı sıra tedavi evlerinden ötürü de bir sağlık merkezi olmuştur. Günümüzde Cin Deliği ismi verilen fayın içerisinde kalan Plutonium, karbondioksit gazının en yoğun olduğu bir yerdir Buraya yaklaşan her çeşit canlıyı bu boğucu gaz anında öldürmektedir Bunu öğrenen bazı din adamları uzun süre soluk almama egzersizleri yaptıktan sonra buradaki Cin Deliğinin içerisine girip soluk almadan bir süre kalıyorlar ve dışarı çıktıklarında da kendilerini izleyen halka da keramet gösteriyorlardı Böylece tarihi çağlarda bunu yapan din adamları kutsallık kazandıklarını ve yer altı tanrıları ile bağlantı kurduklarını söyleyerek halkın önünde değer kazanıyorlardı Bu gün bu Cin deliğinin içerisine yanlışlıkla birisinin girmemesi için taşlarla örülerek tel örgü ile kapatılmıştır Hierapolis (Pamukkale) kentinin bu travertenleri ve kaplıcaları çok ünlü idi Bu nedenle de sağlık ünitelerinin yanı sıra çok sayıda mabet yapılmıştır

Pamukkale suyunun en önemli özelliklerinden birisi de kirleri temizlemesi, boyaları kalıcı kılması ve beyazlatma özelliğidir Bundan ötürü de bu yöre eski çağlarda bir halı dokuma merkezi olmuştuBu suyun sağlık yönünden en büyük özelliği de başta romatizma olmak üzere, kalp ve damar sertliği, tansiyon yüksekliği, sinir, göz ve deri hastalıklarının tedavisinde de etkili oluşudur Çizmeli (Yenice) Kaplıca ve İçmeleri (Buldan) Denizli, Buldan ilçesine 16 km uzaklıktaki Yenicekent sınırları içerisinde bulunan Çizmeli Kaplıcaları Menderes’in kıyısındadır Buraya Tripolis antik kentinin kalıntıları arasından gidilmektedir Romatizma, kalp, damar sertliği, deri, basur memeleri hastalıklarının tedavisinde kullanılır Gölemezli Çamur Kaplıcası (Akköy)

Denizli, Akköy ilçesine bağlı Gölemezli Köyü yakınlarında olan Gölemezli Kaplıcası dört ayrı kaynak olarak kullanılır Bunlardan birisi çamur banyosudur Deri hastalıklarının tedavisinde kullanılırBabacık (Kabaağaç) Kaplıcası (Sarayköy) Denizli, Sarayköy ilçesi, Kabaağaç Köyü’nün bulunduğu yerdeki Babacık Kaplıcası,Tekke Köyü ılıcasının da 3 km uzağındadır Bu kaplıcanın romatizma, deri, böbrek, kadın hastalıkları ve idrar yolu rahatsızlıklarına iyi geldiğine inanılmıştır Tekke Köy Kaplıcası (Sarayköy) Denizli, Sarayköy ilçesi Tekke Köyü yakınında bulunan Tekke Köy Kaplıcası’nın çeşitli yerlerinden sıcak sular kaynamaktadır Roma Devri’nden kalan bu kaplıcanın havuzu vardır Kaplıca; romatizma, deri, kadın hastalıkları, idrar yolu hastalıklarına iyi geldiğine inanılmıştır Kızıldere Ilıcası (Sarayköy) Denizli Sarayköy ilçesine 11 km uzaklıkta bulunan bu kaplıcanın suları kızıl renkli kayalardan çıktığından ötürü Kızıldere Kaplıcası ismini almıştırKaplıcanın iki kubbeli bir hamamı vardır Kaplıcanın romatizmaya iyi geldiğine inanılmıştır Karahayıt Kaplıcası ( Merkez) Denizli’nin 22 km kuzeyinde, Pamukkale (Hieropolis) kalıntılarının bulunduğu yerdeki Karahayıt Kaplıcasının romatizma, kalp sinir hastalıklarına iyi geldiğine inanılmıştır.

DENİZLİ’NİN İLÇELERİ

ACIPAYAM
Acıpayam ilçesi, Anadolu Yarımadasının güneybatısında, Ege Bölgesinin güneydoğusunda yer almaktadır. Denizli iline bağlı olan ilçe, ilin güneydoğu kesiminde yer alır. Yüzölçümü 1.925 km2 olup, Denizli`nin en büyük ilçesidir. Ege Bölgesi ile Akdeniz Bölgesi arasında geçiş noktası olan ilçenin; doğusunda Burdur ilinin Yeşilova, Tefenni, Gölhisar, Çavdır ilçeleri, batısında Tavas ve Beyağaç ilçeleri, kuzeyinde Serinhisar ve Çardak ilçeleri, güneyinde Çameli ilçesi ve Muğla ilinin Köyceğiz ilçesi ile sınırı bulunmaktadır. İlçenin deniz seviyesinden yüksekliği 950 metredir.

Acıpayam’ın en eski adı Hamit Ovası’dır. Daha sonra bu isim, Acıpayam’ın Osmanlı döneminde Isparta Sancağı’na bağlanmasıyla Garbikaraağaç olarak değiştirilmiştir. Germiyanoğulları zamanında ise bu isim, Asi Karaağaç olmuştur. Bölgenin Acıpayam adını alışı tam olarak bilinmemektedir. Bölgede badem ağaçlarının çok oluşu ve de badem ağaçlarının da acı oluşu nedeniyle Acıpayam adı verildiği iddia edilmektedir. Bölgede bademe payam denildiğinden ötürü bu iddia kuvvet kazanmaktadır.

İlçenin ekonomisi tarım, el sanatları ve dokumacılık ile sanayie dayalıdır. Yetiştirilen başlıca ürünler mısır, arpa, tütün, şeker pancarı, üzüm, elma ve baklagillerdir. Ayrıca Acıpayam Devlet Üretme Çiftliğinde damızlık sığır, koyun, tavuk üretimi yapılmaktadır. Akarsu kenarlarında tatlısu balıkçılığı, el dokumacılığı ve küçük sanatlar yöre halkının geçim kaynaklarıdır. Selüloz ve yem üreten iki fabrikası vardır.

AKKÖY İLÇESİ

Ege Bölgesi`nde, Denizli İli`ne bağlı bir ilçe olan Akköy, kuzeyinde Buldan ve güney doğusunda Çal, batısında Sarayköy, güneyinde Denizli ile çevrilidir. Denizli’ye 23 km. uzaklıktaki Akköy`ün yüzölçümü 188 km2 olup, toplam nüfusu 6.437`dir.

İLÇE TARİHÇESİ :Bulunduğu coğrafi bölge konusunda tartışmalar bulunmaktadır.Hierapolis coğrafi konumu ile kendisini çevreleyen çeşitli tarihi bölgeler arasında tam ortada bulunmaktadır. Karia bölgesinin sınırı olan Laodikeia ve Tripolis kentlerine yakın oluşundan genellikle Hierapolis’in bir Frigya kenti olduğu ileri sürülür. Antik kaynaklarda, kentin Hellenistik dönem öncesi adı ve hangi uygarlıkların yaşadığı konusunda herhangi bir sağlam bilgi bulunmamaktadır.
İlçemizin temel geçim kaynağı ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılıktır.Özellikte iklim ve coğrafyasının elverişli olmasından kaynaklı seracılık son zamanlarda hızlı bir gelişim göstermiştir.Sanayi hemen hemen hiç gelişmemiştir. İlçenin turistik bölge olması nedeniyle, geleceğe dönük yatırımlar yapılmaktadır. Kaymakamlık ve belediyenin girişimleriyle ev halıcılığı ve ev pansiyonculuğuna geliştirme faaliyetleri sürdürülmektedir.

İlçe ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Yetiştirilen başlıca tarımsal ürünler, pamuk, buğday, zeytin ve şeker pancarı`dır. Hayvancılıkta ise besicilik ön plandadır.

BABADAĞ
Ege Bölgesi’nde, Denizli İli’ne bağlı bir ilçe olan Babadağ, Babadağı’nın eteklerinde kurulmuştur. İlçenin yüzölçümü 136 km2 olup, toplam nüfusu 5.194’tür.İlçenin ekonomisinde dokumacılık çok önemli bir yere sahiptir. Bunun yanı sıra tarım ve hayvancılık da yapılmaktadır. Ancak ilçenin doğal yapısı tarıma elverişli olmadığından yalnızca yem bitkileri ve kavunculuk yapılmaktadır. Toprağın yapısı yem bitkileri ve kavunculuğa uygundur. Sulanabilir araziktaki Akköy`ün yüzölçümü 188 km2 olup, toplam nüfusu 6.437`dir. İlçe ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Yetiştirilen başlıca tarımsal ürünler, pamuk, buğday, zeytin ve şeker pancarı`dır. Hayvancılıkta ise besicilik ön plandadır

az miktarda olup, kuru tarım yapılmaktadır. Yetiştirilen ürünler arasında hububat ağırlıktadır. Sulu tarım yapılabilen yerlerde taze fasulye, börülce, domates, soğan, salatalık sulama olmayan yerlerde buğday, arpa, nohut yetiştirilir. Kestane ağırlıklı olmak üzere ceviz, elma, kiraz, zeytin, uzum gibi meyveler de yetiştirilmektedir. İlçede el tezgâhlarıyla başlayıp yarı otomatik tezgâhlarla devam eden dokuma sanayii, tam otomatik tezgâhlarla gelişimini sürdürmektedir.

BAKLAN
Baklan Denizli ilinin Akdeniz bölgesine yakın kısmında yer almaktadır. İlçe arazisinin çok büyük bir bölümünü Denizli İli’nin de en geniş düzlüklerinden olan Baklan Ovası kaplamaktadır. İlçenin tek akarsuyu Ege Bölgesinin de en önemli nehri olan B. Menderestir. İlçedeki tek dağ, kuzey-batı eteklerinde Baklan’ın kurulu bulunduğu Beşparmak dağıdır. Yüksekliği 1307 m. olan dağ ilginç görünümü nedeniyle bu ismi almıştır. İlçe, Dazkırı, Bozkurt, Honaz, Çal ve Çivril ilçeleri ile komşudur. İlçe, Denizli’ye 60 km uzaklıktadır. 950 m.lik rakımı ile bölgenin en yüksek yerleşim birimlerindendir. İlçeye bağlı bütün köyler (Şenyayla hariç) Baklan Ovasındadır. İlçede Anadolu yayla iklimi (kışın soğuk ve yağışlı, yazın serin ve kurak) hâkimdir.

BEKİLLİ
Ege Bölgesinin İç Ege Bölüm`ünde yer alan ilçe, Denizli ilinin kuzeyinde ve Denizli`ye 86 km. Uşak iline ise 83 km. uzaklıktadır. İlçenin kuzeyinde Karahallı ilçesi, güneyinde Çal İlçesi, batısında Ulubey İlçesi ve doğusunda da Çivril İlçesi bulunmaktadır. Toplam yüzölçümü 319.000 Da., rakımı ise 850 m’dir. Etrafı tepelerle çevrilidir. İlçenin güneyinde Asar (Hisar) Tepesi (957m.), Kuzeyinde Aslankara Tepesi, Batısında Hocalı Tepesi (932 m.), Doğusunda Uzunçalı ve Zıntı Tepesi (894m.), Güneybatıda Tatar Tepesi (908 m.) bulunmaktadır. Bekilli ve köylerinin arazisi engebelik bir yapıya sahiptir. İlçenin tarıma elverişli, düz arazi kesimi, Çoğaşlı, Yeşiloba Köyleri ile Kutlubey Kasabası arasında bulunan “Medele Ovası”dır. Bekilli`nin 5 km. güneyinden Büyük Menderes Irmağı geçmektedir. Irmağın aktığı vadinin derin ve sarp olmasından dolayı sulamada yararlanılamamaktadırBekilli coğrafi konum olarak deniz ikliminin, karasal iklime geçiş yaptığı bir noktadadır. Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlı olan bir iklime sahiptir.

BEYAĞAÇ
Ege Bölgesi’nde, Denizli İli’ne bağlı bir ilçesi olan Beyağaç, doğusunda Acıpayam ve Camili, batısında Kale, kuzeyinde Tavas ilçeleri, güneyinde de Muğla ve Köyceğiz ile çevrilidir. Beyağaç’ın denizden yüksekliği 650 m. yükseklikte olan Eslere Ovası üzerindedir. Bu ovanın içerisinden geçen Akçay ovayı sulamaktadır. Denizli’ye 94 km. uzaklıktaki ilçenin yüzölçümü 7.332 km2 olup, toplam nüfusu 7773’tür.İlçe ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. İlçenin en önemli geçim kaynağını tütün üreticiliği oluşturmaktadır. Çok az da olsa tütün yanında buğday, arpa, mısır ve karpuz yetiştirilmektedir. Ayrıca ilçede küçük sanayi kuruluşları bulunmaktadır.

BOZKURT
Bozkurt ilçesi, Denizli ilinin doğusunda yer alır. Denizli’ye uzaklığı 52 km.dir. İlçenin doğusunda Denizli iline bağlı Çardak ilçesi, batısında Honaz ilçesi, güneyinde Acıpayam ilçesi, kuzeyinde Baklan ve Çal ilçeleri ile kuzey doğusunda Afyon iline bağlı Dazkırı ilçesi ile komşudur. Denizden yüksekliği 866,8 m.dir. Topraklarının büyük bir bolumu Hamlat Ovası içindedir. Yüzölçümü 400 km2’dir. İlçede Akdeniz ile İç Ege iklimi arasına bir geçiş iklimi görülür. Genelde yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlı geçer. 2000 Yılı Nüfus sayımına göre; Merkez Nüfusu 4191, Bucak ve köyler toplamı; 7671 İlçe Toplamı; 11862’dir.Bozkurt halkının çoğu tarım ile uğraşmaktadır. Sulama imkânı olmadığından kuru tarım yapılmaktadır. İlçeye bağlı sadece Cumalı ve Tuğluca Köyleri’nde sulama için faaliyetler tamamlanmıştır. Arpa, buğday, kimyon ve tutun baslıca tarım ürünleridir. Bağcılık ise çok az yapılmaktadır.

BULDAN
Buldan İlçesi Ege Bölgesinin iç kısmında yer almakta olup, doğuda Güney İlçesi, batıda Kuyucak, kuzeyde Sarıgöl, güneyde Sarayköy İlçeleriyle komşu bulunmaktadır.Yüzey şekilleri bakımından dalgalıdır. Alçak ovalar ve platolar birbirini tamamlar. Arazinin tamamı denizden yüksektir. Buldan platosu alçalarak Sarayköy tabakasına ulaşır. İlçenin diğer alanları dağ ve platolarla kaplıdır. İlçe merkezinin rakımı: 690 m.dir. İlçemizin yüzey ölçümü: 518 km2.dir. İlçemizin sınırları içerisinde “Yayla Gölü” ve sulama amaçlı yaptırılan “Derbent Barajı Gölü” bulunmaktadır.

ÇAL
Ege Bölgesi’nin İç Batı Anadolu Bölümünde Denizli İline bağlı bir ilçedir. İlçe merkezinin il merkezine uzaklığı 64 km.dir. Kuzeyinde Uşak ili ve Bekilli ilçesi, kuzeydoğusunda Çivril, doğusunda Baklan, güneyinde Honaz ve batısında Güney ilçeleri yer almaktadır. Çal yaklaşık olarak 38° Kuzey enlemi ile 29º Doğu boylamında yer alır.

,

ÇAMELİ
Çameli genellikle orman içersinde çok dağınık biraz dalgalı, birazda yayla karakterli bir arazi yapısına sahip olup, 33, 51 ve 37, 17 kuzey enlem ve boylamları arasında kalır. İlçenin tüm yüz ölçümünün %75 i ormanlık alanlarla kaplıdır, Bu %75 lik alanın çok az bir kısmı bozuk orman alanıdır. Yüzölçümü: 73.800 km2 Nüfus: 19.100 dür.

ÇARDAK
İlçe topraklarının yüzölçümü 235.867 km2’dir. İlçe arazisi 4.Zamana ait alüvyon tabakalarından meydana gelmiştir. Acıgölün Kuzeybatı tarafları bu yapıdadır. Acıgölün kuzeyindeki Maymun dağı kalkerlerden meydana gelmiştir. Çardak İlçe merkezinin denizden yüksekliği 850 m.dir. Kuzeyinde Afyonkarahisar`a bağlı Başmakçı ve Dazkırı ilçeleri, Güneyinde Burdur`a bağlı Yeşilova ve Denizli ilimize bağlı Acıpayam ilçeleri; Batısında ise Bozkurt ilçesi ile komşudur. İlçe merkezinin kuzeyinde bulunan Maymun dağı 1733 m. yüksekliktedir. Acı gölün batısında bulunan Han abat (Han-ı âbâd) ovası, kuzeyde Maymun dağı, güneyde Söğüt dağları ile çevrilidir. Akarsu bulunmamaktadır.İlçe Ege ile Akdeniz bölgeleri arasında kalmakta olup, iklimi karasal iklimdir. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve kar yağışlı geçmektedir.

ÇİVRİL
Çivril ilçesi Ege bölgesinin İç batı Anadolu Bölümünde Denizli İli sınırları içinde yer almaktadır. 1499 km2 yüz ölçüme sahip olan ilçenin kuzeyinde Sivaslı (Uşak), Kuzey Batısında Karahallı (Uşak) Kuzey Doğusunda Sandıklı (Afyon) Güneyinde Dazkırı ve Evciler (Afyon)ilçeleri bulunmaktadır. Güney Batısında ise Denizli’nin Bekilli, Çal ve Baklan ilçeleri bulunmaktadır.Denizli seviyesinden 832 m yükseklikte bulunan ilçe merkezi ise 38 derece 18 dakika Kuzey enlemi ile 29 derece 44 dakika doğu boylamı üzerinde bulunmaktadır. Çivril’in genel anlamda yeryüzü şekilleri, 800–850 metre arasında değişen oldukça geniş bir havza tabanı ile azami yükseltisi 2446 metreye ulaşan ve havza tabanını çevreleyen dağı plato ve tepe özelliğindeki alanlardan meydana gelmektedir. Bu alanların yanında, havza tabanını komşu havzalara bağlayan önemli boğazlarda yer almaktadır. İlçe arazisini %29,1 ‘i dağlık, %54,7 ‘i ova ve %16,2 ‘si de dalgalı araziden oluşmaktadır.

GÜNEY
Ege Bölgesi’nde, denizli İli’ne bağlı bir ilçe olan Güney, doğusunda Çal, batısında Buldan, güney ve güneydoğuda merkez ilçe, kuzeyinde de Uşak ili ile çevrilidir. İlin kuzey kesiminde yer alan ilçe toprakları dalgalı düzlüklerden oluşmaktadır. Büyük menderes Irmağı, doğu batı ve güneybatı doğrultusunda ilçe topraklarından geçer. İlçe, dağlık ve plato niteliğinde kısmi olarak ormanlarla kaplıdır. İlçenin ekonomisi tarıma dayalıdır. Başlıca yetiştirilen tarım ürünleri tütün, arpa, kekik, buğday, soğan, patates, elma, armut, baklagiller, pamuk, bağcılık bunların yanı sıra Antep fıstığıdır. İlçede modern usullerle üretim yapan, ürünlerin bir kısmını yurtdışına ihraç eden, özel bir şarap fabrikası da bulunmaktadır. Pamuklu dokumacılık, düz yaygılar ve halıcılık da el tezgâhlarında ve atölyelerde yapılmaktadır. İlçenin önemli bir ihraç ürünüdür. İlçenin 16 km. doğusunda büyük Menderes Akarsuyu üzerinde bulunan Adı güzel Barajı ve Hidroelektrik Santrali inşaatı tamamlanmış ve şu anda elektrik üretimi yapılmaktadır.

HONAZ
Honaz İlçesi, Ege Bölgesi’nde Denizli İline bağlıdır. İlçemiz, Ege Bölgesi’nin en yüksek dağı olan Honaz Dağı ( 2.571 m) nın kuzey eteğinde yer alır. İlçe, Ege Bölgesi’nin Akdeniz Bölgesi’ne yakın kısmında yer almaktadır. Bu konumuyla, iklim ve tarım çeşitlenmektedir. Ayrıca antik çağda, Honaz Dağı; Frigya ve Karia topraklarını birbirinden ayırmış, Antik Lykos (Çürüksu) Nehri’ne de kaynak olmuştur. Bu coğrafi konumu itibariyle de çok stratejik bir noktada bulunmaktadır. İlçe, doğuda Bozkurt, batıda Denizli Merkez İlçe, kuzeyde Çal ve Baklan, güneyde ise Serinhisar ile sınırlıdır. Rakımı ortalama 600 m olan ilçemizin genel yüzölçümü 54.978 hektardır. Orman alanı 1.000 hektar, tarım dışı alan 3.786 hektar, tarım alanı ise 16.326 hektardır. İlçenin güneyinde yer alan ve 2571 m zirvesiyle Ege Bölgesi’nin en yüksek noktasına sahip olan Honaz Dağı geniş yer kaplar. Dağın kuzey etekleri fazla geniş olmayan ancak verimli bir ova olarak Çökelez Dağı’na kadar uzanır. İlçe topraklarından geçen en önemli akarsu, Aksu Çayı’dır.İlçenin güneybatısında özellikle Çürüksu vadisinde travertenler, konkolömera ve grelere rastlanır. İl arazisinde genellikle NEOJEN hâkimdir. Menderes ve Çürüksu vadileri derin ve dolma topraklar olup baştanbaşa alüvyon’dur. Akdeniz’e yakın olan Eksere Yöresi ile Büyük Menderes ve Çürüksu Havzaları; Akdeniz Ege ikliminin etkisi altındadır. Genel olarak, Ege Bölgesi iklimi etkisindedir. Yağmur genellikle ilkbahar, sonbahar ve kış mevsimlerinde yağar. Yaz mevsimi kurak geçer. İlkbahar yağmurları, Honaz’ın verimli topraklarının bereketini arttırır. Honaz’ın konumu itibariyle deniz seviyesinden yüksekte olması, Akdeniz iklimi ile İç Anadolu ikliminin karışık yaşanmasına neden olur. Ovalık alanlarda yazlar çok sıcak, kışlar da sert ve soğuk geçer. İlçe dağlık bir yerde kurulduğu için yağmur miktarı yıllık 856.6mm dir. Bu özelliği ve Honaz’ın iklimi özellikle de kiraz yetiştiriciliği için oldukça elverişlidir.

KALE
Kale Ege Bölgesinin İçbatı Anadolu Bölümünde Denizli iline bağlı Denizli – Muğla karayolu üzerinde Denizli il merkezine 75Km. Muğla iline ise 80Km. Mesafede orta büyüklükte bir Anadolu şehridir. İlçe Tavas, Beyagaç, Karacasu ilçeleri ve Muğla ili ile çevrilidir. İlçenin yüzölçümü 533 Km2 olup eski yerleşim yerinin doğal kale olusundan dolayı ilçeye Kale Davaz (Kale-Tavas) da denilmektedir. Kale ilçesi 29 derece Doğu meridyeni ile 37 derece Kuzey paralelinde yer almaktadır.

SARAYKÖY
Ege Bölgesi’nde, Denizli İli’ne bağlı bir ilçe olan Sarayköy, doğuda Merkez ilçe, güneyde Babadağ ilçesi, batı ve kuzeybatıda Aydın İli, kuzeyde de Buldan ilçesi ile çevrilidir. İlin batısında yer alan ilçe topraklarının büyük bölümü Büyük Menderes Ovası’nın doğu kesimindedir. İlçenin güney ve güneybatısını Akdağ’ın kuzeybatı uzantıları engebelendirir. İlçe topraklarından çıkan suları Büyük Menderes Irmağı toplar. Güneydoğudan gelen Çürüksu ile

güneyden gelen Babadağ Deresi ilçe sınırları içerisinde Büyük Menderes Irmağına katılır. Yüzölçümü 470 km2 olan ilçenin toplam nüfusu 36.495’tir. İlçe ekonomisi tarım ve dokumacılığa dayalıdır. Yetiştirilen başlıca ürünler buğday, pamuk, arpa, soğan, üzüm ve şeftalidir. Ayrıca az miktarda da mısır, patates, incir ve elma yetiştirilir. Dokumacılık ve dokuma ürünleri ilçenin en önemli ekonomik kaynağıdır. Tüccarlar için fason dokunan ham bezler daha sonra işlenerek ve desen baskıları yapılarak çarşaf ve nevresim halinde satışa sunulmaktadır. Köprübaşı Köyü’ndeki iki tekstil fabrikası bu yöntemle ürettiği tekstil ürünlerini yurtdışına ihraç etmektedir. Sarayköy’de bulunan meşrubat fabrikasında gazoz ve kola gibi içecekler üretilmektedir. İlçe topraklarında jips ve kükürt içeren maden yatakları ile sıcak madensuyu kaynakları bulunmaktadır.

SERİNHİSAR
Akdeniz Bölgesi’nin batı kesiminde Denizli İli’ne bağlı bir ilçe olan Serinhisar, kuzeyinde Denizli, güneyinde Acıpayam, batısında Tavas, doğusunda Acipayam’a bağlı Yeşilyuva ile çevrilidir. Antalya Körfezi’nin kuzeyinde bir ay biçiminde uzanan Batı Toros Dağları’nın uzantıları arasında yer alan Serinhisar’ın, güneyinde Acıpayam Ovası’nın bir parçasını oluşturan Serinhisar Ovası yer almaktadır. Göller yöresi ikliminin hâkim olduğu ilçe toprakları doğal orman alanıdır. Deniz seviyesinden yüksekliği 900 m. ile 2.528 m. arasında değişmektedir. 2000 Yılı Nüfus sayımına göre; toplam nüfusu 2,2265’tır.İlçe ekonomisi urgancılık, leblebicilik, kerestecilik, zeytincilik, tütüncülük, turşuculuğa dayalıdır. Ayrıca Yatağan’da halk bıçakçılık, halıcılık, tütüncülük ile uğraşmaktadır. Serinhisar ilçe merkezinde, halkın geçim kaynaklarının başında tütüncülük, nakliyecilik, pazarcılık ve hali dokumacılığı gelmektedir.

TAVAS
Tavas İlçesinin yarısı Akdeniz, yarısı Ege Bölgesi sınırları içerisindedir. İlçenin kuzeyinde Babadağ ve Merkez İlçe, doğusunda Serinhisar ile Acıpayam, güneyinde de gene Acıpayam, güneybatısında Beyağaç, batısında Kale, kuzeybatısında da Aydın İli bulunmaktadır. Denizli’nin batı kesiminde yer alan Tavas’ın toprakları orta yükseklikte, dalgalı düzlüklerden oluşmaktadır. Bunun kuzey kesimini Akdağ (2.300 m), güney ve doğu kesimini Gölgeli Dağlarının kuzeydoğu uzantıları engebelendirmektedir. Bu dağların en yüksek kesimini Gölgeli Dağlarının doruğu olan Bozdağ oluşturmaktadır (2.414 m.). İlçenin orta kesiminde olan Tavas Ovası alüvyonlu topraklardan oluşmuş olup, yörenin başlıca tarım alanıdır. İlçe topraklarından kaynaklanan sular Büyük Menderes Irmağının kollarından olan Akçay ile birlikte Yeni Derede toplanır. Denizden yüksekliği 959 m.dir. Denizli’ye 45 km. uzaklıktaki ilçenin yüzölçümü 1.691 km2 olup nüfusu 62,981 dir. İlçenin ekonomisi tarıma dayalıdır. Başlıca üretilen tarımsal ürünler buğday, arpa, tütün, üzüm, mercimek, şeker pancarı, Haşhaş, mısır, şeftali, elma, kavun ve karpuzdur. Az miktarda hayvancılık yapılmaktadır. İlçe halkının bir diğer geçim kaynağı da dokumacılıktır. İlçe topraklarında kireçtaşı ve mermer yatakları bulunmaktadır.

MERKEZ
Denizli şehri, ilk defa bugünkü şehrin 6 km. kuzeyinde, Eskihisar Köyü civarında kurulmuştur. Bu şehir M.O.( 261 – 245 ) yılları arasında, Suriye Kralı II. Antiyokustheos tarafından kurulmuş ve karısının adına izafeten LAODICIA denilmiştir. Türkler Denizli havalisini zaptettikten sonra, şehrin suyunun bol bulunduğu bugünkü Kaleiçi mevkiine naklettirmişlerdir.Denizli adına, tarihi kaynaklarda başka başka isimler olarak rastlamaktayız. Selçuklu kayıtları ve Denizli mahkemesi serciye sicilleri (Ladik) ismini vermektedir. Ibni Batuta`nın seyahatnamesi (Tunguzlu) denilmektedir. Mesalikullebsar`da da (Tunguzlu) olarak kaydedilmiştir.Timurlenk`in zafer namesini yazan, Ser afettin Zemdi (Tenguzlug) ve (Tonguzlug) gibi iki isimden bahsetmektedir. Tensiz kelimesi eski Türkçe`de Deniz demektir. Tunguzlu ise bugünkü imlasıyla Denizli demektir. Netice olarak Denizli adi, Tunguzlu ve Tunguzlu kelimelerinin zamanla ağızdan agıza, Denizli kelimesi haline gelmesinden bugünkü seklini almıştır.

Enter Google AdSense Code Here

Yorumlar


1 Yorum yapılmış "Denizli ili ve tüm ilçeleri"

  1. h.tugba demişki 14 Eylül 10 16:55 

    selamlar
    şahsen bir denizlili olarak bu kadar çok bilgiyi derli toplu görünce teşekkür etmek istedim emeginiz için.. özellikle denizli isminin nerden geldigi ile ilgili olan pasaj şaşırttı beni.. genelde halk arasında “tunguzlu derlermiş çünkü çok domuz gelirmiş dağlardan” diye bir söylenti dolanırdı açıkçası pek irdelememiştim bunu. güzel çalışma.. saygılar ve kolaylıklar..

Yorum Yazaken SeviyeLi YorumLar Yazınız.!